Сүрә 12 Йусуф
-
الر ۚ تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْمُبِينِ
Әлиф. Ләм. Ра. Былар Китаптың ап-асыҡ аяттарыҙыр.
12:1 -
إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ
Һеҙ аңлаһын тип, Беҙ уны ғәрәп телендә, Ҡөръән булараҡ, индерҙек.
12:2 -
نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ هَٰذَا الْقُرْآنَ وَإِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الْغَافِلِينَ
(Ий, Мөхәммәд) Беҙ һиңә был Ҡөръәнде уахи итеп, йәшәп уҙған ҡәүемдәрҙең хәлдәре тураһында гүзәл һүрәттә аңлатабыҙ. Шуныһы хаҡтыр, һин быңа саҡлы (башҡалар кеүек үк, уларҙың хәлдәре тураһында) белмәй инең.
12:3 -
إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ
Бер ваҡыт Йософ атаһына (Яҡупҡа) әйтте:- Атаҡайым, мин төшөмдә ун бер йондоҙ менән Ҡояшты һәм Айҙы күрҙем. Улар миңә сәждә итте.
12:4 -
قَالَ يَا بُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُؤْيَاكَ عَلَىٰ إِخْوَتِكَ فَيَكِيدُوا لَكَ كَيْدًا ۖ إِنَّ الشَّيْطَانَ لِلْإِنْسَانِ عَدُوٌّ مُبِينٌ
- Улым-балам, - тине атаһы. - Һаҡ бул! Төшөңдө ағайҙарыңа һөйләй күрмә. Юҡһа, улар һинән көнләшерҙәр, һиңә хәйлә ҡора башларҙар. Сөнки шайтан (көнсөллөк, хөсөтлөк) кешеләргә хәтәр дошман.
12:5 -
وَكَذَٰلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَعَلَىٰ آلِ يَعْقُوبَ كَمَا أَتَمَّهَا عَلَىٰ أَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
Былай булғас, Раббың һине һайлаясаҡ, һиңә төш юрау хикмәттәре өйрәтәсәк, һинә һәм Яҡуп тоҡомона, ике бабаң: Ибраһим менән Исхаҡҡа биргән ниғмәттәрен һиңә лә биреп бөтөрәсәк икән. Раббың барыһын да бик яҡшы белеп тороусы хикмәт эйәһеҙер.
12:6 -
لَقَدْ كَانَ فِي يُوسُفَ وَإِخْوَتِهِ آيَاتٌ لِلسَّائِلِينَ
Хаҡтыр, Йософ һәм уның ағалары менән булған был ваҡиғала ғибрәт-һабаҡ алырға теләгәндәр өсөн хикмәттәр бар.
12:7 -
إِذْ قَالُوا لَيُوسُفُ وَأَخُوهُ أَحَبُّ إِلَىٰ أَبِينَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّ أَبَانَا لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ
Ағалары әйтте:- Йософ менән төпсөк туғаныбыҙҙы (Бинийәминде) атайыбыҙ беҙҙән артыҡ ярата. Гәрсә, беҙ күберәк һәм көслөрәк булһаҡ та. Ысынын да, атайыбыҙ бик ныҡ яңғылыша (ул беҙгә ғәҙел түгел).(Йософ менән Бинийәмин бер әсәнән, ағалары бүтән әсәнән тыуған ине)
12:8 -
اقْتُلُوا يُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضًا يَخْلُ لَكُمْ وَجْهُ أَبِيكُمْ وَتَكُونُوا مِنْ بَعْدِهِ قَوْمًا صَالِحِينَ
- Йософто үлтерергә кәрәк йәки уны йыраҡ ергә илтеп ташларға, аҙаштырырға кәрәк. Шунан һуң атайыбыҙ йөҙө менән беҙгә генә ҡарап торор. Ахырҙа (тәүбә итербеҙ ҙә,) изгелекле кешеләр булып китербеҙ.
12:9 -
قَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ لَا تَقْتُلُوا يُوسُفَ وَأَلْقُوهُ فِي غَيَابَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ إِنْ كُنْتُمْ فَاعِلِينَ
Аранан береһе. «Әгәр был эште башҡарырға булһағыҙ, һеҙ Йософто үлтермәгеҙ, ҡойоға ташлағыҙ. Уҙып барыусы (карауандағыларҙың) берәйһе уны табып алыр», - тине.
12:10 -
قَالُوا يَا أَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّا عَلَىٰ يُوسُفَ وَإِنَّا لَهُ لَنَاصِحُونَ
Әйттеләр:- Ий, атабыҙ! Һин ни өсөн Йософто беҙгә ышанып тапшырмайһың? Беҙ уға бары тик изгелек кенә теләйбеҙ.
12:11 -
أَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ
- Иртәгә һин уны беҙҙең менән (сәхрәгә) ебәр: рәхәтләнеп (ашап-эсеп), уйнаһын. Шикләнмә, беҙ уны (бәлә-ҡазанан күҙ ҡарабыҙ кеүек) һаҡларбыҙ, - тинеләр.
12:12 -
قَالَ إِنِّي لَيَحْزُنُنِي أَنْ تَذْهَبُوا بِهِ وَأَخَافُ أَنْ يَأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَأَنْتُمْ عَنْهُ غَافِلُونَ
Ата кеше әйтте:- Уны алып китһәгеҙ, миңә ҡыйын булыр. Һеҙ абайламаған саҡта уны бүре ашар, тип ҡурҡам.
12:13 -
قَالُوا لَئِنْ أَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّا إِذًا لَخَاسِرُونَ
Әйттеләр:- Беҙ ҡеүәтле төркөм (ошо ҡәҙәр ҙә күп кеше) була тороп, уны бүре ашап китһә, әлбиттә, был ҙур кәмселек булыр ине (ояты ғына ни тора!)
12:14 -
فَلَمَّا ذَهَبُوا بِهِ وَأَجْمَعُوا أَنْ يَجْعَلُوهُ فِي غَيَابَتِ الْجُبِّ ۚ وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِأَمْرِهِمْ هَٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ
Уны алып китеп, ҡойо төбөнә һалырға ҡарар ҡылғандан һуң, Беҙ Йософҡа уахи күндерҙек:- Һис шикһеҙ, һин ҡасан да булһа, үҙҙәренең уйында ла булмаған саҡта (һине танымаған саҡта) уларға был ҡылғандары тураһында һөйләп бирерһең, - тинек.
12:15 -
وَجَاءُوا أَبَاهُمْ عِشَاءً يَبْكُونَ
Кис еткәс, йылай-йылай аталары янына ҡайттылар.
12:16 -
قَالُوا يَا أَبَانَا إِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَأَكَلَهُ الذِّئْبُ ۖ وَمَا أَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَنَا وَلَوْ كُنَّا صَادِقِينَ
- Ий, атайыбыҙ, - тинеләр. - Беҙ әйберҙәребеҙҙе Йософ янында ҡалдырҙыҡ та, ярышҡа-уҙышырға киттек. (Әйләнеп килһәк, ниндәй ҡайғы) уны бүре ашап киткән. Дөрөҫөн һөйләһәк тә һин беҙгә ышанмаҫһың инде.
12:17 -
وَجَاءُوا عَلَىٰ قَمِيصِهِ بِدَمٍ كَذِبٍ ۚ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَمْرًا ۖ فَصَبْرٌ جَمِيلٌ ۖ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ
Йософтоң бүтән төрлө ҡанға буялған күлдәген ата кешегә тоторҙолар.(Яҡуп ҡанға буялған күлдәкте алып йөҙөнә ҡапланы: «Быңа саҡлы ошондай ҙа рәхимле бүрене күргәнем булманы. Улымды ашаған, күлдәген йыртмаған да», - тине. Алдағандарын ул шунан һиҙенде һәм әйтте):- Һеҙҙең мәкерле нәфсегеҙ яман эште яҡшы итеп күрһәткән. Хәҙер миңә күркәм сабырлыҡ кәрәк. Һеҙ миңә төшөндөрөп бирҙегеҙ: миңә ярҙам (һеҙҙең тарафтан түгел) бары тик Аллаһтан ғына киләсәк.
12:18 -
وَجَاءَتْ سَيَّارَةٌ فَأَرْسَلُوا وَارِدَهُمْ فَأَدْلَىٰ دَلْوَهُ ۖ قَالَ يَا بُشْرَىٰ هَٰذَا غُلَامٌ ۚ وَأَسَرُّوهُ بِضَاعَةً ۚ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِمَا يَعْمَلُونَ
Бер карауан туҡтаны; һыу алып килергә хеҙмәтсене ҡойоға ебәрҙеләр. Ул күнәген ҡойоға төшөрҙө. Йософто күргәс:- Һөйөнсө! Бына Һиңә бер ул! - тине. Уны һатып ебәрер өсөн, хазина кеүек һаҡлап алып киттеләр. Аллаһ уларҙың нимә ҡылғанын бик яҡшы белә ине.
12:19 -
وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُودَةٍ وَكَانُوا فِيهِ مِنَ الزَّاهِدِينَ
Уны арзан ғына хаҡҡа, бер нисә дирһәмгә һатып ебәрҙеләр. Һатыулашып торманылар.
12:20
Перевод: Башкирский перевод