Сүрә 39 Халыҡ өйөрө

1. تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ

   Был Китап ғиззәт һәм хикмәт эйәһе Аллаһ тарафынан индерелде.

   39:1

2. إِنَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصًا لَهُ الدِّينَ

   (Рәсүлем) шөбһәһеҙ, был Китапты һиңә Хәҡиҡәт булараҡ индерҙек. Шуға күрә, һин динде (ихлас) тот. Аллаһ ризалығы өсөн ғибәҙәт ҡыл.

   39:2

3. أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ ۚ وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَىٰ إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ

   Аң бул! Паҡ дин бары тик Аллаһтан ғына килә. Уны инҡар итеп, үҙҙәренә башҡа дуҫтар (уйҙырма Илаһтар) эҙләп табыусылар:- Беҙҙе Аллаһҡа яҡынайтһындар, тип кенә беҙ уларға табынабыҙ, ҡоллоҡ итәбеҙ, - тип әйтәләр. Дөрөҫө шул, Аллаһ (мөьминдәр менән кәферҙәр араһындағы бәхәсте) ахырына еткереп хөкөм сығарасаҡ. Шик юҡ, Аллаһ ялғансы һәм инҡар­сыларҙы тура юлға баҫтырмаҫ.

   39:3

4. لَوْ أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَتَّخِذَ وَلَدًا لَاصْطَفَىٰ مِمَّا يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ ۚ سُبْحَانَهُ ۖ هُوَ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

   Әгәр Аллаһ берәй ул теләһә ине, һис шикһеҙ, ул Үҙе яралтҡандарҙан береһен һайлап алған булыр ине. Ул шул эштәрҙән өҫтөн. Ул - берәү генә. Ул - сикһеҙ ҡөҙрәт эйәһе.

   39:4

5. خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ ۖ يُكَوِّرُ اللَّيْلَ عَلَى النَّهَارِ وَيُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى اللَّيْلِ ۖ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ ۖ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى ۗ أَلَا هُوَ الْعَزِيزُ الْغَفَّارُ

   Аллаһ күктәрҙе һәм Ерҙе Хәҡиҡәт булараҡ яралтты. Төндө көнгә ялғай (был фасылда төн оҙая). Көндө төнгә ҡа­тыштыра (был фасылда көн оҙая). Ҡояш һәм Айҙы әмерендә тота. Уларҙың һәммәһе лә билгеләнгән ваҡытҡа саҡлы йөҙөп йөрөр.Аң бул! Аллаһ һәр нәмәнән өҫтөн һәм сикһеҙ мәрхәмәтле.

   39:5

6. خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَأَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْأَنْعَامِ ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ ۚ يَخْلُقُكُمْ فِي بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ خَلْقًا مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ فِي ظُلُمَاتٍ ثَلَاثٍ ۚ ذَٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ ۖ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ فَأَنَّىٰ تُصْرَفُونَ

   Ул һеҙҙе бер йәндән (Әҙәмдән) үрсетте. Һуңынан унан ҡатынын яралтты. Һеҙҙең өсөн мал-тыуарҙарҙан һигеҙ пар индерҙе. Һеҙҙе әсәләрегеҙҙең ҡарынында өс ҡат ҡараң­ғылыҡ эсендә яралтып, бүтән рәүештәргә керетеп, донъяға сығарҙы. Раббығыҙ булған Аллаһ шулай ҡыла. Бөтөн мөлкәт-байлыҡ Уныҡы ғына. Аллаһтың Үҙенән башҡа (Илаһи ҡөҙрәткә эйә һәм) Тәңре булырҙай һис бер кем юҡ. Шулай бул­ғас, нисек итеп һеҙ Хәҡиҡәттән йөҙ сөйөрәһегеҙ?(«Аналыҡ өс ҡатлы була: ҡорһаҡ, аналыҡ, яралғыны төрөп алған элпә - һуңғылыҡ. Бүтән рәүештәргә керетеп: ир кешенең енес орлоғо ҡатын аналығына кереп, ҡатындың тоҡом орлоғо менән ҡушылыуынан алып, тыуғанына саҡлы арала яралғы бер нисә рәүеш алып үҫә. Һигеҙ януар, дүрт пар: дөйә, һыйыр, һарыҡ, кәзә». Хәсән Чантай тәфсиренән.)

   39:6

7. إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ ۖ وَلَا يَرْضَىٰ لِعِبَادِهِ الْكُفْرَ ۖ وَإِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ ۗ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۗ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ۚ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

   Кәферлек итергә теләһәгеҙ, әлбиттә, ихтыярығыҙ: Аллаһ һеҙгә мохтаж түгел. Шулай ҙа Ул бәндәләренең кәферле­генә риза түгел. Шөкөр итәсәк булһағыҙ, төкөрөгөҙ үҙ фай­ҙағыҙға булыр, Аллаһ һеҙҙән риза ҡалыр. Башҡа кешенең гөнаһтарын һис кем үҙ өҫтөнә ала алмаҫ. Ахырҙа барсағыҙҙың да ҡайтарылышы бары тик Аллаһҡа булыр. Донъяла нимә ҡылдығыҙ, барыһы тураһында да Аллаһ һеҙгә Үҙе әйтер. Күңелегеҙҙә ниндәй уйҙар йәшерелгәнен дөрөҫө менән белеп тороусы - Аллаһ Тәғәлә.

   39:7

8. وَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهُ مُنِيبًا إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُو إِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلَّهِ أَنْدَادًا لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِهِ ۚ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلًا ۖ إِنَّكَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ

   Берәй ҡыйынлыҡ килһә, кеше бөтөн барлығы менән баш эйеп, Аллаһҡа ялбара башлай. Һуңынан уға (Аллаһтан) берәй ниғмәт бирелһә (бәләнән ҡотолһа), элеккеге кеүек, ул ялбарғандарын онота. Башҡаларҙы ла Аллаһ юлынан сығарыр өсөн Аллаһҡа тиңдәр эҙләй башлай. (Эй, Мөхәммәд) уларға әйт һин:- Кәферлегең менән бер аҙ ләззәтлән! Әммә һин барыбер ут эсендә ҡаласаҡһың, - тип.

   39:8

9. أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آنَاءَ اللَّيْلِ سَاجِدًا وَقَائِمًا يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَيَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ ۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ ۗ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُو الْأَلْبَابِ

   Әхирәт көнөнән ҡурҡҡан, Раббының рәхмәтен өмөт итеүсе, төнгө сәғәттәрҙә сәждәгә киткән, аяҡ үрә баҫып на­маҙ уҡыған, ғибәҙәт ҡылған кеше (инҡарсы) менән бер түгелдер, бит? Әйт һин уларға:- Белгән менән белмәгән бер булырмы? Бары тик саф а­ҡыл эйәләре генә был Хәҡиҡәткә төшөнөр, - тип.

   39:9

10. قُلْ يَا عِبَادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ ۚ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ ۗ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ ۗ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ

    (Эй, Рәсүлем) әйт һин:- Иманлы кешеләр! Раббығыҙҙан ҡурҡығыҙ. Был донъяла изгелек ҡылғандар өсөн (йәннәттәр) ниғмәттәр бар. Аллаһтың ерҙәре бик киндер. Бары тик сабыр иткәндәргә генә бихисап әжерҙәр буласаҡ.

    39:10

11. قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ مُخْلِصًا لَهُ الدِّينَ

    Әйт һин:- Мин Аллаһҡа, уның диненә ихлас инаныусы булараҡ, ғибәҙәт ҡылырға тәҡдирләндем, - тип.

    39:11

12. وَأُمِرْتُ لِأَنْ أَكُونَ أَوَّلَ الْمُسْلِمِينَ

    Әйт һин:- (Өммәтемдә) иң беренсе мосолмандарҙың береһе булыу миңә тәҡдир ителде, тип.

    39:12

13. قُلْ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ

    Әйт һин:- Раббыға ҡаршы мин баш күтәрһәм, хаҡтыр, бөйөк Көндө ҡаты ғазапҡа дусар буласаҡмын, - тип.

    39:13

14. قُلِ اللَّهَ أَعْبُدُ مُخْلِصًا لَهُ دِينِي

    Әйт һин:- Мин динемдә ихлас кеше булараҡ, бары тик Аллаһҡа ғына ғибәҙәт ҡылам, - тип.

    39:14

15. فَاعْبُدُوا مَا شِئْتُمْ مِنْ دُونِهِ ۗ قُلْ إِنَّ الْخَاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۗ أَلَا ذَٰلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ

    - Инде һеҙ Уны инҡар итеп, теләгәнегеҙгә табынаһығыҙ. Әйт һин: - Хаҡтыр, юғалтыуҙарға дусар булғандар Ҡиәмәт көнөндә лә үҙҙәрен һәм яҡындарын да юғалтыуҙарға дусар итәсәк. Аң булығыҙ! Был бик тә хәтәр ҡайғы булыр.

    39:15

16. لَهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِنَ النَّارِ وَمِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ۚ ذَٰلِكَ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ عِبَادَهُ ۚ يَا عِبَادِ فَاتَّقُونِ

    Уларҙың өҫтөндә уттан яһалған түшәмдәр, аҫтарында уттан яһалған иҙәндәр булыр. Бына, Аллаһ шулай итеп ҡурҡыта. Әй, бәндәләрем! Гөнаһ ҡылыуҙан ҡурҡығыҙ, зинһар.

    39:16

17. وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوهَا وَأَنَابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَىٰ ۚ فَبَشِّرْ عِبَادِ

    Тағуттан (шайтандан, боттар һәм һындарҙан) ҡасып, Аллаһҡа йүнәлгәндәр өсөн бер һөйөнөс (йәннәт һәм шундағы ниғмәттәр) бар. Шулай булғас, тоғро бәндәләремдән (һеҙгә йәннәт баҡсалары буласаҡ, тип) һөйөнсө ал.

    39:17

18. الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ ۚ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمْ أُولُو الْأَلْبَابِ

    Улар һүҙгә (китаптарға) ҡолаҡ һалыусылар һәм уның да иң татлыһына (Ҡөръәнгә) иғтибар итеүселәр. Бына шулар Аллаһҡа тура юл тапҡан кешеләр булыр. Бына шулар саф аҡыл эйәләре инде.

    39:18

19. أَفَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذَابِ أَفَأَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِي النَّارِ

    Үҙенә хас яза хөкөмө сығарылған һәм утҡа ташланған гөнаһлыны ҡотҡарырға һин алыныр инең­ме (Мөхәммәд)?

    39:19

20. لَٰكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِنْ فَوْقِهَا غُرَفٌ مَبْنِيَّةٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ۖ وَعْدَ اللَّهِ ۖ لَا يُخْلِفُ اللَّهُ الْمِيعَادَ

    Раббы ғазабынан ҡурҡҡандар өсөн береһе өҫтөнә икенсеһе ҡоролған биналар булыр, аҫтарынан йылғалар ағып тора торған зиннәтле урындар әҙерләнгән. Былар - Аллаһ вәғәҙә иткән ниғмәттәр. Ул бер ҡасан да вәғәҙәһен боҙмаҫ.

    39:20

Перевод: Башкирский перевод