Сүрә 40 Ғәфү итеүсе

1. اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۚ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ

   (Кешеләр) ял итһен, тип Аллаһ төндө, (яҡтылыҡ) күрһендәр тип, көндө яралтты. Шөбһәһеҙҙер, Аллаһ - кешеләргә ҡарата йомартлыҡ эйәһелер. Ләкин кешеләрҙең күбеһе шөкөр итмәй.

   40:61

2. ذَٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ

   Бөтөн нәмәне юҡтан бар итеүсе Илаһ - ул Аллаһтыр. Унан башҡа (Илаһи ҡөҙрәткә эйә һәм) Тәңре булырҙай һис бер кем юҡ. Ни эшләп һуң, улайһа, һеҙ Унан йөҙ сөйөрәһегеҙ (баш­ҡа боттарға табынаһығыҙ)?

   40:62

3. كَذَٰلِكَ يُؤْفَكُ الَّذِينَ كَانُوا بِآيَاتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ

   Аллаһтың аяттарын ҡарышып инҡар иткәндәр (Хаҡтан) шулай ситләшә.

   40:63

4. اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَرَارًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ ۚ ذَٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ ۖ فَتَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ

   Ерҙе һеҙҙең өсөн йәшәү майҙаны иткән дә, Күкте лә һеҙҙең өсөн гөмбәҙ (түбә) итеп яһаған, һеҙгә гүзәл рәүеш-ҡиәфәт биргән дә һәм һәм һеҙҙе саф-паҡ ризыҡтар менән ризыҡлан­дырған да - Аллаһтыр. Бына шул инде һеҙҙең Раббығыҙ. Ғәләмдәрҙең Раббыһы Аллаһ - бөйөктәрҙән дә бөйөктер.

   40:64

5. هُوَ الْحَيُّ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ ۗ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

   Ул мәңге тереҙер. Унан башҡа (Илаһи ҡөҙрәткә эйә һәм) Тәңре булырҙай һис бер кем юҡ. Шулай булғас, ихлас һәм самими кешеләр булараҡ, һеҙ Уға ғибәҙәт ҡылығыҙ, һәр төрлө маҡтау ғәләмдәрҙең Раббыһы Аллаһҡа ғына мах­сустыр.

   40:65

6. قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَمَّا جَاءَنِيَ الْبَيِّنَاتُ مِنْ رَبِّي وَأُمِرْتُ أَنْ أُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ

   (Рәсүлем), әйт һин:- Раббымдан ап-асыҡ дәлилдәр килгәс, Аллаһты инҡар итеп, һеҙ табына торған (һын)дарға минең табыныуым рөхсәт ителмәне. Ғәләмдәрҙең Раббыһына буйһоноуым тәғәйенлән­де.

   40:66

7. هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخًا ۚ وَمِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّىٰ مِنْ قَبْلُ ۖ وَلِتَبْلُغُوا أَجَلًا مُسَمًّى وَلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

   Һеҙҙе тупраҡтан, һуңынан нәҫел орлоғонан, унан һуң ҡан тамсыһынан (яралғынан) яратҡан, унан һуң бала итеп (донъяға) сығарған, унан һуң һеҙҙе көслө-ҡеүәтле итеп үҫтергән, унан һуң ҡартайтҡан да, ҡайһыларығыҙҙы иртә вафат иттергән, ҡайһыларығыҙға оҙон ғүмер биргән дә - Аллаһтыр. Бәлки, һеҙ аҡылға килерһегеҙ, ә?(«Әҙәмде тупраҡтан хәлиҡ ҡылды, һуңынан нәҫелегеҙҙе үрсетер өсөн һеҙҙе бер тамсы һыуҙан, һуңынан ул һыуҙы ойошҡан ҡан ҡылды, һуңынан төҙөп бөтөргәс, бала хәлегеҙҙә әсәйегеҙҙән тыуҙыралыр». Шәйх Ноғмани тәфсиренән.)(«Ул һеҙҙе бер тупраҡтан, һуңынан бер мәниҙән, һуңынан бер ойошҡан ҡандан, һуңынан бала булараҡ сығарған». Хәсән Чантай тәфсиренән.)(«Тормош башланғысы бирә торған кеп-кескенә тамсынан». Мәүланә Али тәфсиренән.)(«Һеҙҙе тупраҡтан, һуңынан мәниҙән, һуңынан ҡушылған-аралашҡан күкәйҙән яралтҡан». Али Тургуг тәфсиренән.)(Һуңғыһы мәсьәләне яҡшыраҡ асыҡлай кеүек. Ысындан да, ҡатын күкәйсеге менән ирҙең күкәйсеге бергә ҡушылып, әсә ҡарынында яралғы барлыҡҡа килә.)

   40:67

8. هُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ ۖ فَإِذَا قَضَىٰ أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

   Ул - терелтеүсе лә, үлтереүсе лә. Ул берәй эш булыуын теләһә, бары тик бер һүҙ әйтә:- Бул! - ти. Һәм Ул теләгән нәмә барлыҡҡа килә.

   40:68

9. أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ أَنَّىٰ يُصْرَفُونَ

   Һин Аллаһтың аяттары тураһында ғауғалы рәүештә бәхәсләшкәндәреҙең хәлен күрҙеңме? Нисек итеп улар Хәҡиҡәттән ситләште.

   40:69

10. الَّذِينَ كَذَّبُوا بِالْكِتَابِ وَبِمَا أَرْسَلْنَا بِهِ رُسُلَنَا ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ

    Улар Пәйғәмбәребеҙгә индерелгән Китапты һәм шундағы дәлилдәрҙе ялғанға сығарыр­ға маташты. Оҙаҡламай улар (гөнаһтары өсөн язаланасаҡтарын) аңлаясаҡ.

    40:70

11. إِذِ الْأَغْلَالُ فِي أَعْنَاقِهِمْ وَالسَّلَاسِلُ يُسْحَبُونَ

    Муйындары тимер бығауҙар һәм сылбырҙар менән уралған хәлдә,

    40:71

12. فِي الْحَمِيمِ ثُمَّ فِي النَّارِ يُسْجَرُونَ

    улар ныҡ ҡайнар һыуға кер­теләсәк. Унан һуң уларҙы утҡа ташлаясаҡтар.

    40:72

13. ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ تُشْرِكُونَ

    Унан һуң уларҙан:- Аллаһты инҡар итеп, һеҙ табынған нәмәләрегеҙ ҡай­ҙа? - тип һорарҙар.

    40:73

14. مِنْ دُونِ اللَّهِ ۖ قَالُوا ضَلُّوا عَنَّا بَلْ لَمْ نَكُنْ نَدْعُو مِنْ قَبْلُ شَيْئًا ۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ الْكَافِرِينَ

    Улар иһә:- Беҙҙән ҡастылар. Ысынлыҡта, беҙ әүәл һис бер нәмәгә лә табынмай инек, - тип әйтәсәк. Аллаһ кәферҙәрҙе ана шулай һаташтырыр.

    40:74

15. ذَٰلِكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَفْرَحُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَمْرَحُونَ

    Хаҡығыҙ булмаған көйөнсә, самаһын белмәҫтән (бай­лығығыҙ менән) маҡтана инегеҙ. Хаттин ашып, тәкәберләнеп, күкрәк киреп, рәхәт йәшәй инегеҙ. Был язалар һеҙгә шуның өсөн.

    40:75

16. ادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا ۖ فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ

    Һеҙ мәңге шунда ҡаласаҡ йәһәннәмдең ҡапҡа­һынан керегеҙ. Хаттин ашҡан тәкәбберҙәр керә торған ул ер бик тә хәтәрҙер.

    40:76

17. فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ ۚ فَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيْنَا يُرْجَعُونَ

    Тик, (Рәсүлем) һин сабыр ит. Шик юҡтыр, Аллаһтың вәғәҙәһе тормошҡа ашасаҡ. Уларға вәғәҙә иткән язаларыбыҙҙың бер өлөшөн һиңә күрһәтербеҙ йәки һине алданыраҡ вафат иттерербеҙ, һәр хәлдә улар Беҙҙең хозурыбыҙға ҡайтасаҡ.

    40:77

18. وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ مِنْهُمْ مَنْ قَصَصْنَا عَلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ ۗ وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَنْ يَأْتِيَ بِآيَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ۚ فَإِذَا جَاءَ أَمْرُ اللَّهِ قُضِيَ بِالْحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْمُبْطِلُونَ

    Хаҡтыр, һинән алда ла пәйғәмбәрҙәр күндер­ҙек. Ҡайһы берҙәре тураһында һиңә һөйләгәнем дә бар, ҡайһы берҙә­ре тураһында бер нимә лә һөйләмәнем, һис бер пәйғәмбәр Аллаһтың рөхсәтенән башҡа бер генә аят тә үҙенән килтерә ал­маҫ. Аллаһтың әмере килгәс, дөрөҫлөк урынлашыр. Яманға эйәргәндәр язаға тартылыр.

    40:78

19. اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَنْعَامَ لِتَرْكَبُوا مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ

    Аллаһ һеҙҙең ҡулланыуығыҙ өсөн хайуандар яралтты. Ҡайһыһына атланып йөрөгөҙ. Ҡайһыларын салып аша­ғыҙ.

    40:79

20. وَلَكُمْ فِيهَا مَنَافِعُ وَلِتَبْلُغُوا عَلَيْهَا حَاجَةً فِي صُدُورِكُمْ وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُونَ

    Ул мал-тыуарҙарҙа һеҙҙең өсөн күп файҙалар бар. Теләгәнегеҙҙе үтәр өсөн, һеҙ уларға атланып донъя ги­ҙегеҙ. Улар ярҙамында һәм дә кәмәләргә ултырып, йөктәр төйәп, ғәмәл ҡылырһығыҙ.

    40:80

Перевод: Башкирский перевод