Сүрә 6 Мал-тыуар

1. الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ۖ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ

   Күктәрҙе һәм Ерҙе яралтҡан, ҡараңғылыҡты һәм яҡтылыҡты бар иткән Аллаһҡа маҡтау һәм дан. (Шуға ла ҡарамаҫтан) кәферҙәр Уға тиң зат тип, ялған тәңреләргә та­бына.

   6:1

2. هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ طِينٍ ثُمَّ قَضَىٰ أَجَلًا ۖ وَأَجَلٌ مُسَمًّى عِنْدَهُ ۖ ثُمَّ أَنْتُمْ تَمْتَرُونَ

   Һеҙҙе балсыҡтан яралтып, һуңынан мөддәт биргән (әжәлле иткән) дә Улдыр. Уның хозурында тағын бер мөддәт (Ҡиәмәт көнө) бар һәм һеҙ әле һаман (Аллаһ ҡылғандарға) шикләнәһегеҙ.

   6:2

3. وَهُوَ اللَّهُ فِي السَّمَاوَاتِ وَفِي الْأَرْضِ ۖ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَجَهْرَكُمْ وَيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُونَ

   Күктәрҙә һәм Ерҙә ул Аллаһ. Һезҙҙең йәшерен ҡылғанығыҙҙы ла, асыҡтан-асыҡ эшләгәндәрегеҙҙе лә белеп тороусы, нимә ҡаҙанһағыҙ, шуны белеүсе.

   6:3

4. وَمَا تَأْتِيهِمْ مِنْ آيَةٍ مِنْ آيَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِينَ

   Улар (кәферҙәр) Раббынан ниндәй генә аяттар килһә лә, йөҙ сөйөрҙөләр.

   6:4

5. فَقَدْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ ۖ فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنْبَاءُ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

   Шуға күрә, үҙҙәренә Хәҡиҡәт (Ҡөръән) иңгәс, уны тиҙ генә ялғанға сығарырға тырыша башланылар. Ләкин уларҙың (Ҡөръәнде) көлкөгә ҡалдырырға тырышыуҙары тураһында хәбәр (яза) тиҙҙән киләсәк.

   6:5

6. أَلَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّنْ لَكُمْ وَأَرْسَلْنَا السَّمَاءَ عَلَيْهِمْ مِدْرَارًا وَجَعَلْنَا الْأَنْهَارَ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمْ فَأَهْلَكْنَاهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَأَنْشَأْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ قَرْنًا آخَرِينَ

   Үҙҙәренән элек килеп киткән күпме нәҫелдәр­ҙе һәләк иткәнебеҙ тураһында улар белмәйҙәрме ни? Юҡһа, беҙ уларға һеҙгә биргән шарттар кеүек шарттар бирҙек, үҙҙәренә Күктән мул итеп ямғырҙар яуҙырҙыҡ, аяҡ аҫтарынан йылғалар аға торған иттек. Гөнаһтары арҡаһында, беҙ уларҙы һәләк ҡылдыҡ. Һәм уларҙан һуң да яңы тоҡомдар барлыҡҡа килтер­ҙек.

   6:6

7. وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتَابًا فِي قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوهُ بِأَيْدِيهِمْ لَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَٰذَا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ

   Әгәр ҙә Беҙ һиңә ҡағыҙға яҙылған бер Китап индереп, улар шул Китапты тотоп ҡарағас:- Был сихырҙан башҡа нәмә түгел, - тип инҡар итерҙәр ине.(«Ҡөръән Жәбраил фәрештә аша Пәйғәмбәребеҙгә индерелде. Ләкин индерелгән аяттар китап хәлендә түгел ине, Пәйғәмбәребеҙ ул аяттарҙы яттан өйрәтеп, кешеләргә тарата ине. Ләкин кәферҙәр иһә ул аяттарҙы инҡар итеп, аяттарҙың ҡағыҙға яҙыл­ғанын күрергә теләнеләр. Аллаһ Тәғәлә аяттарын Ҡөръән хәлендә индергәс тә, кәферҙәр инанманылар. Сөнки унан әүүәл Муса пәйғәмбәргә яҙылған Тәуратты индергәс тә улар уға инанманы».Садретдин Ғүмүш тәфсиренән.)

   6:7

8. وَقَالُوا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ ۖ وَلَوْ أَنْزَلْنَا مَلَكًا لَقُضِيَ الْأَمْرُ ثُمَّ لَا يُنْظَرُونَ

   - Әгәр ҙә уға (Пәйғәмбәр янына күҙебеҙгә күренерҙәй) берәй фәрештә индерелһә ине, - тинеләр. - (Беҙ уға инаныр инек.)Әгәр ҙә Беҙ шундай (кеше күҙенә күренә торған, тауышы ишетелә торған) фәрештә төшөргән булһаҡ, әлбиттә, эш тамам булыр ине, (улар инде күҙ асыр дәрәжәлә булмаҫ ине).

   6:8

9. وَلَوْ جَعَلْنَاهُ مَلَكًا لَجَعَلْنَاهُ رَجُلًا وَلَلَبَسْنَا عَلَيْهِمْ مَا يَلْبِسُونَ

   Әгәр ҙә Пәйғәмбәрҙе беҙ фәрештә итеп, яңынан уны әҙәм һүрәтенә керетеп индерһәк, йәнә лә тағын да ҡараңғы­раҡ шөбһәлә ҡалған булыр инегеҙ.(Пәйғәмбәр - ул кеше. Шуға күрә кәферҙәр: һин дә беҙҙең кеүек ғәҙәти кеше, ниңә әле беҙ һинең Аллаһ илсеһе икәнеңә ышанырға тейеш?- тип әйтәләр. Әгәр Аллаһ фәрештәне кеше ҡийәфәтендә кешеләр араһына индерһә, кешеләр уны ла ғәҙәти кеше, тип уйлаған булыр ине. Кәферҙәр барыбер иман килтермәҫ ине. Ни өсөн һуң Аллаһ Тәғәлә фәрештәләрҙе үҙ ҡийәфәттәрендә индермәй? - тигән һорау­ға яуап бик ғәҙел: фәрештәләр нурҙан яралтылған, әгәр ҙә улар кеше күҙенә күренә ҡалһалар, кешеләр аңламаҫтар, уларҙы ҡабул итә алмаҫтар ине. Кешенең аңы ул төшөнсәләрҙе ҡабул итер дәрәжәлә түгел, күрәһең. Аллаһ ғәләмдең бөтөн серҙәрен асып һалһа, кешелек аҡылдан яҙыр ине. Электрон, нейтрино, квазарҙар­ҙы ла бик тар ғына аңлайҙар, ғәҙәти кешенең быға башы етмәй. Килер заман, улар ғәҙәти халыҡ өсөн дә аңлайышлы булыр. Йәки: бөтөн халыҡ шуны аңлар дәрәжәгә үҫеп етәр.)

   6:9

10. وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِينَ سَخِرُوا مِنْهُمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

    Һиңә ҡәҙәр килгән пәйғәмбәрҙәрҙе лә улар мыҫҡыл итте, мыҫҡыллағандары ҡәҙәр улар язаһын да алдылар.

    6:10

11. قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ

    Әйт һин уларға:- Донъя буйлап сәйәхәт итегеҙ һәм пәйғәмбәрҙәрҙе «ялған­сы» тип мыҫҡыллаған кешеләр менән нимә булғанын күрер­һегеҙ, - тип.

    6:11

12. قُلْ لِمَنْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ قُلْ لِلَّهِ ۚ كَتَبَ عَلَىٰ نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ ۚ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ ۚ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ

    Тағын әйт һин уларға:- Күктәрҙәге һәм Ерҙәге нәмәләр кемдеке? - тип. - Улар барыһы ла Аллаһтыҡы, - тип. - Ул рәхмәтле булыу­ҙы Үҙ өҫтөнә алды.Һис шикһеҙ киләсәк Ҡиәмәт көнөндә Ул һеҙҙе Үҙ хозу­рына йыйыр. Иман килтермәгән кешеләр үҙҙәренә үҙҙәре зарар килтереүселәрҙер.

    6:12

13. وَلَهُ مَا سَكَنَ فِي اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ ۚ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ

    Төнөн дә, көндөҙөн дә хәрәкәттә йәшәгән барсаһы Аллаһтыҡыҙыр. Ул ишетеп, күреп тороусыҙыр.

    6:13

14. قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ ۗ قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ ۖ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

    Әйт һин:- Күктәрҙе, Ерҙе юҡтан бар иткән; ашатыусы, ләкин Үҙе ашауға мохтаж булмаған Аллаһтан башҡа бер заттымы Уға тиң күрәйем? - тип һәм тағын әйт: - Иң беренсе мосолмандарҙың алдынғыһы булыу миңә йөкләнде. Мөшрик була күрмә, тип әйтелде, - тип.

    6:14

15. قُلْ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ

    Әйт Һин:- (Хәтәр көндөң, Әхирәттең) ғазабынан ҡурҡҡанға күрә, мин Аллаһҡа ҡаршы булмайым, - тип.

    6:15

16. مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ ۚ وَذَٰلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ

    Кем ул Көндө ғазаптарҙан ҡотола, тимәк, шул кеше Аллаһтың рәхмәтенә лайыҡ булған. Был мотлаҡан (абсолют) ҡотолош булыр.

    6:16

17. وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ ۖ وَإِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

    Әгәр ҙә Аллаһ һиңә бер бәлә килтерһә, Аллаһтан баш­ҡа берәү ҙә ул бәләнән һине ҡотҡара алмаҫ. Әгәр ул һиңә бер ниғмәт килтерһә (уны ла берәү ҙә һинән тартып ала алмаҫ). Ысынлап та, Аллаһ һәр нәмәгә ҡөҙрәтле.

    6:17

18. وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ ۚ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ

    Ул ҡолдары менән идара итә, һәр нәмәгә хужа һәм еңеүсеҙер. Ул хөкөм хужаһы һәм һәр нәмәнән Ул хәбәрҙар.

    6:18

19. قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادَةً ۖ قُلِ اللَّهُ ۖ شَهِيدٌ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ ۚ وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَٰذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَمَنْ بَلَغَ ۚ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ آلِهَةً أُخْرَىٰ ۚ قُلْ لَا أَشْهَدُ ۚ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ

    - Иң яҡшы шаһитлыҡ ниндәй шаһитлыҡ? - тип һора һәм былай яуап бир: Минең менән һеҙҙең арағыҙҙа Аллаһ шаһит, - тип. - Был Ҡөръән һеҙҙе һәм бәлиғлеккә ирешкәндәрҙе киҫәтер һәм нәсихәтләү өсөн миңә индерелде. Аллаһ менән бергә башҡа Илаһтарҙың да булғанлығынамы һеҙ шаһитлыҡ итәһегеҙ? - тип. - Мин (ул эшкә) шаһитлыҡ ит­мәйем, - тип, тағын әйт: - Ул - берҙән-бер Аллаһ. Мин Аллаһҡа тиңләштерелгән нәмәләрҙән йыраҡ торам, - тип.

    6:19

20. الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمُ ۘ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ

    Үҙҙәренә китап индерелгән кешеләр уны (Пәйғәмбәр­ҙе, Аллаһтың хөкөмдәрен) үҙ улдары кеүек беләләр. Нәфсе­ләренә юл ҡуйған (үҙҙәренә зыян ҡылған)дар иһә ысын кәферҙәр булыр.

    6:20

Перевод: Башкирский перевод