Сүрә 24 Нур

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالطَّيْرُ صَافَّاتٍ ۖ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهُ وَتَسْبِيحَهُ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِمَا يَفْعَلُونَ

Күктәрҙә һәм Ерҙә йәшәгәндәр менән осар ҡоштарҙың, ҡанат ҡаға-ҡаға Аллаһты маҡтап һайрағандарын ишетәмйһеңме ни, күрмәйһеңме ни? Һәр береһе үҙ доғаһын һәм тәсбихен яҡшы өйрәнгән. Аллаһ уларҙың нимә ҡылғандарын белеп тора.
24:41
وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ

Күктәрҙең һәм Ерҙең хужаһы - Аллаһтыр. (Ҡиәмәт көнөндә) ҡайтарылыш та Уға ғына буласаҡ.
24:42
أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِي سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ جِبَالٍ فِيهَا مِنْ بَرَدٍ فَيُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشَاءُ وَيَصْرِفُهُ عَنْ مَنْ يَشَاءُ ۖ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصَارِ

Һин шул хәҡиҡәтте лә күрмәйһеңме ни, Аллаһ болоттарҙы (теләгән еренә) ҡыуа, һуңынан уларҙы ҡуша, бер-береһе менән ҡатнаштырып, (ҙур ҡара) болотҡа әүерелдерә. Шунан ямғыр яуа башлай, күрәһеңме. Ул Күктән эсе тулы боҙ булған тау ҡәҙәр болоттар индерә, һәм кемде хәүефле итергә теләһә, шуның өҫтөнә яуҙыра. Ихтыяр итһә, ул теләгән кешеһен бәләнән ҡотҡара. Уның йәшен сатҡыһы һуҡырайтыр дәрәжәлә күҙҙәрҙе ҡамаштыра.
24:43
يُقَلِّبُ اللَّهُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصَارِ

Аллаһ төн менән көндө алмаштырып тора. Күрер күҙле булғандар өсөн, бында, шөбһәһеҙ, ғибрәттәр бар.
24:44
وَاللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ مَاءٍ ۖ فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَىٰ بَطْنِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَىٰ رِجْلَيْنِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَىٰ أَرْبَعٍ ۚ يَخْلُقُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Аллаһ һәр йәнлене һыуҙан (шәһүәт тамсыһынан) яралтты. Уларҙың ҡайһы берҙәре ҡорһағы өҫтөндә шыуышып йөрөй, ҡайһы берҙәре иһә ике аяҡта хәрәкәт итә, ҡайһылары дүрт аяҡта тора. Аллаһ нимә теләһә, шуны яралтыр. Шик юҡтыр, Аллаһтың бар нәмәгә ҡөҙрәте етә.
24:45
لَقَدْ أَنْزَلْنَا آيَاتٍ مُبَيِّنَاتٍ ۚ وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Хаҡтыр, Беҙ асыҡ аяттар индерҙек. Аллаһ ихтыяр итһә, теләһә кемде тура баҫтыра ала.
24:46
وَيَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّىٰ فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذَٰلِكَ ۚ وَمَا أُولَٰئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ

(Монафиҡтар):- Аллаһҡа да, уның Пәйғәмбәрҙәренә лә иман килтерҙек, итәғәт иттек, тип әйтәләр. Һуңынан уларҙың байтағы йөҙ сөйөрә. Былар мосолман түгел. (Сөнки улар телдәре менән һөйләгәндең киреһен эшләй.)
24:47
وَإِذَا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ مُعْرِضُونَ

(Араларындағы ғауғаны) хөкөм итер өсөн Аллаһҡа йәки Пәйғәмбәр янына саҡырылһалар, бер төркөмө арҡаһына боролоп, ҡасып китәсәк (бына күреп торорһоң).
24:48
وَإِنْ يَكُنْ لَهُمُ الْحَقُّ يَأْتُوا إِلَيْهِ مُذْعِنِينَ

Әгәр ҙә улар хаҡлы икән, итәғәт итеп, йүгерә-йүгерә килгән булырҙар ине.
24:49
أَفِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَمِ ارْتَابُوا أَمْ يَخَافُونَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَرَسُولُهُ ۚ بَلْ أُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ

Эстәрендә бер-бер сир бармы һуң, әллә уның хаҡ Пәйғәмбәр икәнлегенә шикләнәләрме? Йәки Аллаһ һәм илсеһе уларҙы хаҡһыҙға рәнйетер, тип ҡурҡалармы улар? Юҡһа, улар үҙҙәре залим.
24:50
إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَنْ يَقُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

Мөьминдәр иһә үҙ-ара бәхәстәрҙе хөкөм итергә Аллаһ йәки уның илсеһе янына саҡырылһа:- Тыңланыҡ, итәғәт иттек, - тип әйтәләр. Бына шулар мораҙҙарына ирешкән булыр.
24:51
وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَخْشَ اللَّهَ وَيَتَّقْهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ

Кем Аллаһҡа, уның илсеһенә итәғәт итә, Аллаһты ярата һәм Уның ҡаршыһында (гөнаһ ҡылыуҙан) ҡурҡа, бына шулар инде Сәғәдәткә ирешер.
24:52
وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّ ۖ قُلْ لَا تُقْسِمُوا ۖ طَاعَةٌ مَعْرُوفَةٌ ۚ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ

Әгәр ҙә һин әмер бирһәң, (шунда уҡ һуғышҡа китәсәктәре тураһында) иң оло ант менән ант итерҙәр. Әйт:- (Оло исем менән) ант итмәгеҙ, - тип. - Итәғәтле булыуығыҙ (дөрөҫ ғәмәлегеҙ) етә! Шик юҡ, Аллаһ һеҙҙең нимә ҡылғанығыҙҙы (уйлағанығыҙҙы) белеп тора.
24:53
قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ ۖ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ ۖ وَإِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا ۚ وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

Әйт:- Аллаһҡа итәғәт итегеҙ, Пәйғәмбәргә итәғәт итегеҙ,- тип. Әгәр тағын йөҙ сөйөрөп китһәләр, илсенең вазифаһы бары тик Аллаһтың хөкөмдәрен уларға ирештереү генә, уларҙың бурысы иһә илсе әйткәндәргә эйәреү. Шулай ғәмәл ҡылһағыҙ, тура юлды табасаҡһығыҙ. Пәйғәмбәргә (Аллаһтың әмерҙәрен) ирештереүҙән башҡа вазифа йөкләтелмәгән.
24:54
وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا ۚ يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا ۚ وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

Әүүәл йәшәгән (мөслимдәрҙе) нисек итеп ергә вәриҫ һәм хаким иткән шикелле, Аллаһ иман килтереп, изгелек ҡылғандарҙы, һис шикһеҙ, шул ергә вәриҫ һәм хаким итергә, уларға үҙҙәре оҡшатҡан динде (Исламды) тәғәйенләп, һаҡларға, уларҙың ҡурҡыныс мөхитен именлеккә алмаштырырға вәғәҙә итте. Бәлки, улар Миңә инаныр, ғибәҙәт ҡылыр. Миңә бер ниндәй ҙә тиң тотмаҫтар, тип. Кем дә кем бынан һуң да кәферлек ҡылһа, шул кеше нәжеслектең үҙе булыр.
24:55
وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ

Шуға күрә, намаҙ уҡығыҙ, зәкәт бирегеҙ, Пәйғәмбәргә эйәрегеҙ: һәм һеҙ Аллаһтың рәхмәте менән ҡауышырһығыҙ.
24:56
لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ ۚ وَمَأْوَاهُمُ النَّارُ ۖ وَلَبِئْسَ الْمَصِيرُ

Инҡар итеүселәр уны (Аллаһтың Ер йөҙөндәге ғәмәлдәрен) меҫкен хәлдә ҡалдырасаҡтар, тип башығыҙға ла килтермәгеҙ. Уларҙың барасаҡ урындары - йәһәннәм. Аһ-һай, хәтәр урындыр ул.
24:57
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ وَالَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ۚ مِنْ قَبْلِ صَلَاةِ الْفَجْرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُمْ مِنَ الظَّهِيرَةِ وَمِنْ بَعْدِ صَلَاةِ الْعِشَاءِ ۚ ثَلَاثُ عَوْرَاتٍ لَكُمْ ۚ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌ بَعْدَهُنَّ ۚ طَوَّافُونَ عَلَيْكُمْ بَعْضُكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

Әй, иман килтергән кешеләр! Һәм арағыҙҙағы бәлиғлеккә ирешмәгәндәр! Әмерегеҙҙәге (ҡолиһәләр, йәриәләр) бына ошо өс ваҡытта: иртәнге намаҙҙан алда, өйлә эҫҫеһендә сисенгәс, ястү намаҙынан һуң, ихтыяж булғанда (һеҙҙең ятағығыҙға керергә) рөхсәт һорарға тейеш. Был өс уаҡыт һеҙҙең өсөн (ҡатындарығыҙ менән аулаҡта) күрешеү форсаты. Бынан һуң да бер-берегеҙҙе теләһәгеҙ, ҡатынға ла, иргә лә ғәйеп һаналмаҫ. Бер-берегеҙҙең янына кереп-сыға алаһығыҙ. Аллаһ аяттарын һеҙгә шулай асыҡлай. Аллаһ бар нәмәнең асылын белеп тора, Ул - хөкөм һәм хикмәт эйәһе.
24:58
وَإِذَا بَلَغَ الْأَطْفَالُ مِنْكُمُ الْحُلُمَ فَلْيَسْتَأْذِنُوا كَمَا اسْتَأْذَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

Һеҙҙең балаларығыҙ бәлиғлеккә ирешкәс, баяғылар керергә рөхсәт һораған кеүек, улар ҙа рөхсәт һораһын. Аллаһ аяттарын һеҙгә шулай асыҡлап бирә. Аллаһ бар нәмәнең дә дөрөҫөн белеп тора. Ул - ғалим һәм хакимдыр.
24:59
وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا يَرْجُونَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجَاتٍ بِزِينَةٍ ۖ وَأَنْ يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَهُنَّ ۗ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

Кейәүгә сығырға өмөтө киҫелгән, бала табыуҙан мәхрүм ҡалған оло йәштәге ҡатындар, зиннәттәрен күрһәтмәйенсә генә, ҡайһы бер өҫкө кейемдәрен һалһалар ҙа ғәйеп һаналмаҫ. Әҙәплерәк булһалар, үҙҙәре өсөн тағын да яҡшыраҡ булыр. Аллаһ ишетеп, күреп тора.
24:60

Перевод: Башкирский перевод