Сүрә 18 Мәмерйә, аят 83 – 98

1. وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ ذِي الْقَرْنَيْنِ ۖ قُلْ سَأَتْلُو عَلَيْكُمْ مِنْهُ ذِكْرًا

   (Ий, Мөхәммәд) улар (кәферҙәр) һинән Зөлҡәрнәй тураһында һорар. Әйт:- Мин уның тураһында һөйләрмен, - тип.(«Бәйзәүи тәфсиренә күрә, Зөлҡәрнәй - ул Искәндәрҙең (Алек­сандр Македонскийҙың) ҡушаматы икән. Уның пәйғәмбәр булған­мы, юҡмы икәнлеге теүәл асыҡланмаған. Ләкин уның изгелекле шәхес икәнлеге, донъяны яулап алғанға, Иранды, Римды үҙенә буй­һондорғанға, тажында ике мөгөҙ булғанға күрә, уны Зөлҡәрнәй, йәғни Ике мөгөҙлө тип йөрөткәндәр. Ҡайһы бер тәфсирселәр иһә, Искәндәр Зөлҡәрнәйҙән элек шул исемде йөрөткән башҡа бер пәйғәмбәр булғанлығы тураһында яҙалар, ысындан да, был фекер хәҡиҡәткә яҡын» Хәйретдин Ҡараман тәфсиренән )

   18:83

2. إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآتَيْنَاهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا

   Хаҡтыр, Беҙ уны (Зөлҡәрнәйҙе) Ер йөҙөндә ха­ким иттек, уға бөтөн юлдарҙы астыҡ.

   18:84

3. فَأَتْبَعَ سَبَبًا

   Ул (һайлаған) юлынан китте.

   18:85

4. حَتَّىٰ إِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِي عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَوَجَدَ عِنْدَهَا قَوْمًا ۗ قُلْنَا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِمَّا أَنْ تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَنْ تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا

   Ниһайәт, Ҡояш батҡан ергә килеп етте, Ҡояш иһә ҡара-ғусҡыл һыулы диңгеҙгә бата икән. Уның янында ке­шеләр барлығын күрҙе.Шунда Беҙ:- Әй, Зөлҡәрнәй, һин уларҙы язалай алаһың йәки һин уларға изгелек ҡыла алаһың, - тинек.

   18:86

5. قَالَ أَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ ثُمَّ يُرَدُّ إِلَىٰ رَبِّهِ فَيُعَذِّبُهُ عَذَابًا نُكْرًا

   Ул шулай тине:- Хаҡһыҙ ҡыланғандарҙы язаларбыҙ, һуңынан улар Раббы янына килтереләсәк. Шунда Аллаһ уларға ҡурҡыныс ғазаптар тәғәйенләйәсәк.

   18:87

6. وَأَمَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُ جَزَاءً الْحُسْنَىٰ ۖ وَسَنَقُولُ لَهُ مِنْ أَمْرِنَا يُسْرًا

   Иман килтереп, изгелек ҡылғандарға иһә, беҙҙән гүзәл бүләктәр булыр. Беҙ уларға үтәүе еңел булған әмерҙәр бирербеҙ.

   18:88

7. ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا

   Ул тағын юлға сыҡты.

   18:89

8. حَتَّىٰ إِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلَىٰ قَوْمٍ لَمْ نَجْعَلْ لَهُمْ مِنْ دُونِهَا سِتْرًا

   Ниһайәт, ул Ҡояш сыҡҡан ергә килеп иреште. Шунда шундай халыҡ йәшәй ине. Өҫтәренә Ҡояш сыға, беҙ уларға күләгә яһарлыҡ нәмә бирмәнек.

   18:90

9. كَذَٰلِكَ وَقَدْ أَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْرًا

   Бына шулай итеп, Беҙ уның нимә ҡылғанын, нимә ҡылмағанын - бөтөнөһөн белеп торҙоҡ.

   18:91

10. ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا

    Һуңынан ул тағын юлға сыҡты.

    18:92

11. حَتَّىٰ إِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِنْ دُونِهِمَا قَوْمًا لَا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلًا

    Ниһайәт, ул ике тау араһына килеп етте, шунда һис бер һүҙ аңламай тор­ған бер халыҡ менән осрашты.

    18:93

12. قَالُوا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلَىٰ أَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا

    Улар (тәржемәселәр аша) әйтте:- Әй, Зөлҡәрнәй, был ерҙәрҙә Йәжүж менән Мәжүж боҙоҡлоҡ ҡыла. Ике араға бер ҡойма һалып бирһәң, беҙ биргәндәрҙе алырһыңмы? - тинеләр.

    18:94

13. قَالَ مَا مَكَّنِّي فِيهِ رَبِّي خَيْرٌ فَأَعِينُونِي بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا

    Әйтте:- Раббым миңә биргән ниғмәттәр һәм ҡөҙрәт (һеҙ түләгәндәрҙән) хәйерлерәк. Һеҙ миңә эшсе ҡулдар менән ярҙам итегеҙ, ике араға кеше менә алмаҫ бейек ҡойма ҡорормын.

    18:95

14. آتُونِي زُبَرَ الْحَدِيدِ ۖ حَتَّىٰ إِذَا سَاوَىٰ بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انْفُخُوا ۖ حَتَّىٰ إِذَا جَعَلَهُ نَارًا قَالَ آتُونِي أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا

    - Миңә тимер терәктәр килтерегеҙ, - тине. Ниһайәт, тау араһын (тимер менән) тоташтырғас (ти­геҙләгәс):- (Күректәр менән) өрҙөрөгөҙ, - тине. Өрҙөргәс:- Алып килегеҙ, өҫтөнә эретелгән баҡыр ҡоярбыҙ, - тине.

    18:96

15. فَمَا اسْطَاعُوا أَنْ يَظْهَرُوهُ وَمَا اسْتَطَاعُوا لَهُ نَقْبًا

    Шунан һуң (дошмандар) уға (ҡоймаға) менә алманылар, емерә лә алманылар.

    18:97

16. قَالَ هَٰذَا رَحْمَةٌ مِنْ رَبِّي ۖ فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ رَبِّي جَعَلَهُ دَكَّاءَ ۖ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّي حَقًّا

    Зөлҡәрнәй әйтте:- Был эш Раббымдан бер рәхмәттер. Ләкин Раббымдың вәғәҙә (Ҡиәмәт) Көнө килеп еткәстен, был ҡойманы ер менән тигеҙләр. Раббымдың вәғәҙәһе хаҡтыр, - тине.

    18:98

Перевод: Башкирский перевод